1. Bối cảnh: Hiệu ứng AI và nguy cơ “bong bóng”
Thời gian gần đây, dòng vốn đổ vào các cổ phiếu công nghệ liên quan tới trí tuệ nhân tạo (AI) tăng mạnh, đặc biệt sau những bước tiến như OpenAI, các ứng dụng sinh – tạo và nhu cầu về phần cứng, lưu trữ, bộ nhớ (memory/storage) bùng nổ.
Ví dụ: cổ phiếu của các công ty sản xuất chip như AMD (Advanced Micro Devices) và AVGO (Broadcom) tăng vọt.
Tuy nhiên, chính vì thị trường đang “đặt cược” nhiều vào kỳ vọng tương lai, thay vì dựa vào kết quả hiện tại và dòng tiền thực tế, nên nguy cơ một cú sốc lan rộng không thể bị bỏ qua. Nếu nhu cầu AI không đạt được như kỳ vọng, hoặc chi phí đầu tư quá lớn mà lợi nhuận chưa rõ ràng – thì khả năng “vỡ bong bóng” là hiện hữu.
Một chiến lược đã được đề xuất: chọn cổ phiếu công nghệ “chống bong bóng” – tức là những công ty có dòng tiền tự do (free cash flow) mạnh, có khả năng đứng vững nếu cơn sốt AI hạ nhiệt.
2. Tiêu chí chọn cổ phiếu “chống bong bóng”
Theo bài viết, nhà phân tích Ted Mortonson (Managing Director tại Baird) đặt trọng tâm vào chỉ tiêu free-cash-flow yield (FCF yield) – hay nói cách khác, lượng tiền mặt dư sau khi trừ chi phí hoạt động và đầu tư vốn, chia cho vốn hóa thị trường.
Những công ty có FCF yield cao tức có “khoảng trống” tài chính để tái đầu tư, chi trả cổ tức, mua lại cổ phần, hoặc “chống đỡ” khi thị trường khó khăn.
Cụ thể, từ khoảng 82 cổ phiếu công nghệ (gồm 70 cổ trong sector công nghệ thông tin của S&P 500 và 45 cổ trong chỉ số Nasdaq-100 Technology, loại trừ trùng lặp) đã được sàng lọc. Sau đó dựa trên ước tính FCF cho năm 2026 (của các nhà phân tích) và điều chỉnh trừ cổ tức để lấy “headroom” (khoảng trống vốn) – lọc ra được 20 cổ phiếu có “headroom” lớn nhất.
Trong số 20 cổ phiếu này, 5 cổ phiếu được bài viết nhấn mạnh là có triển vọng tốt nhất: QCOM (Qualcomm), WDC (Western Digital), DELL (Dell Technologies), TEAM (Atlassian Corp.), và CRM (Salesforce Inc.).
Lý do chọn 5 cổ phiếu này: các công ty đều có dòng tiền mạnh, hoặc hoạt động trong mảng hỗ trợ AI (hardware, storage, edge devices), hoặc có mô hình kinh doanh ổn định, không hoàn toàn phụ thuộc vào “hype” AI.
3. Phân tích 5 cổ phiếu “an toàn hơn” trong bão AI
Qualcomm (QCOM)
Qualcomm được ưa thích vì mô hình “fabless” – tức thiết kế chip nhưng thuê gia công bên ngoài; điều này giúp chi phí thấp, dòng tiền tự do cao hơn. Mortonson cho rằng, chip của Qualcomm sẽ đóng vai trò quan trọng trong thiết bị “edge” (cạnh) của AI – như thiết bị đeo, IoT, điện thoại 5G/6G.
Điểm mạnh: mô hình rủi ro thấp hơn công ty sở hữu xưởng sản xuất, cộng với vị trí tốt trong chuỗi AI.
Nhưng vẫn cần theo dõi cạnh tranh từ các hãng khác và tốc độ đổi mới công nghệ.
Western Digital (WDC)
WDC là một trong những công ty lớn về ổ đĩa cứng (HDD) cho doanh nghiệp và đang hưởng lợi từ nhu cầu lưu trữ dữ liệu quy mô lớn của AI. FCF yield của WDC đã khởi sắc từ cuối 2024 và đang tăng lên.
Điểm mạnh: nhu cầu về lưu trữ dữ liệu ngày càng tăng – AI, đám mây (cloud), trung tâm dữ liệu (data centre).
Rủi ro: ngành lưu trữ có thể bị ảnh hưởng bởi chi phí điện và linh kiện, hoặc chuyển đổi mạnh sang SSD/flash.
Dell Technologies (DELL)
DELL được đánh giá có khả năng tăng trưởng FCF “đáng kể” khi họ mở rộng mảng server AI và mảng lưu trữ (storage). Bank of America cho rằng DELL đang chuyển mảng kinh doanh có biên lợi nhuận thấp sang mảng có biên lợi nhuận cao hơn – giúp cải thiện dòng tiền.
Điểm mạnh: doanh nghiệp có thương hiệu, mạng lưới bán hàng lớn, đang tham gia xây dựng “hạ tầng vật lý” cho AI.
Rủi ro: cạnh tranh khốc liệt, chi phí đầu tư lớn, nếu nhu cầu AI chững lại có thể ảnh hưởng.
Atlassian Corp (TEAM)
Trong mảng phần mềm hỗ trợ phát triển và cộng tác, Atlassian được xem là chọn lựa tốt. Truist Securities dự báo FCF của Atlassian sẽ tăng trung bình 13,7%/năm.
Điểm mạnh: không phụ thuộc hoàn toàn vào hardware – linh kiện – doanh nghiệp software có mô hình kinh doanh nhẹ hơn, vốn đầu tư thấp hơn – phù hợp với môi trường không chắc chắn.
Rủi ro: thị trường phần mềm có thể bị bão hòa, cạnh tranh mạnh từ các nền tảng khác.
Salesforce (CRM)
Salesforce tuy bị bán ra 26% trong năm vì lo ngại việc AI chậm triển khai, nhưng công ty đã công bố chương trình mua lại cổ phiếu 7 tỷ USD trong 6 tháng tới và tăng mục tiêu FCF cho năm 2026 và 2027 (lần lượt 16,2 tỷ USD và 18,5 tỷ USD) – thể hiện niềm tin vào kinh doanh.
Điểm mạnh: công ty phần mềm lớn, có mạng khách hàng doanh nghiệp, đang tích hợp AI và có vốn mạnh.
Rủi ro: nếu AI không mang lại doanh thu như kỳ vọng, cổ phiếu vẫn có thể bị ảnh hưởng.
4. Vì sao chiến lược này lại đáng chú ý?
Khi AI đang làm “dậy sóng” các ngành công nghệ, nhiều công ty bị cuốn vào vòng xoáy đầu tư lớn, chi phí tăng, trong khi dòng tiền tự do (free cash flow) lại bị thu hẹp hoặc âm. Trong báo cáo của Reuters, các công ty lớn như MSFT (Microsoft), AMZN (Amazon), GOOGL (Alphabet), META (Meta Platforms) và ORCL (Oracle) đang tiến hành đầu tư cho AI với chi phí (capex) dự kiến tăng mạnh – điều này có thể làm dòng tiền bị ảnh hưởng nếu lợi nhuận chưa kịp theo.
Vì vậy, việc chọn những công ty “chống bong bóng” – có dòng tiền mạnh, mô hình kinh doanh rõ ràng, không chỉ dựa vào kỳ vọng – giúp giảm thiểu rủi ro nếu một điều chỉnh lớn xảy ra trong thị trường công nghệ.
5. Rủi ro và cảnh báo
-
Dù chiến lược chọn cổ phiếu chống bong bóng có phần an toàn hơn, không có nghĩa là không có rủi ro. Nếu AI chững lại hoặc tăng trưởng bị chậm lại, ngay cả các công ty có free cash flow tốt vẫn có thể bị ảnh hưởng bởi môi trường thị trường.
-
Bài viết cũng cảnh báo về việc quá tập trung vào công nghệ: những công ty lớn (Big Tech) hiện chiếm tỉ trọng khổng lồ trong chỉ số như S&P 500 – nếu thị trường điều chỉnh, có thể kéo phần lớn chỉ số đi xuống.
-
Thêm vào đó, chi phí năng lượng, linh kiện, hoặc vấn đề chuỗi cung ứng cũng có thể ảnh hưởng đến các công ty phần cứng/lưu trữ như WDC, DELL.
-
Còn đối với phần mềm (Atlassian, Salesforce), rủi ro từ việc cạnh tranh, thay đổi công nghệ hoặc người dùng chuyển sang nền tảng khác cũng là yếu tố cần lưu ý.
6. Gợi ý chiến lược đầu tư cho nhà đầu tư cá nhân
-
Hãy đánh giá dòng tiền tự do (free cash flow) của công ty: không chỉ nhìn vào doanh thu hay tăng trưởng mà còn xem liệu công ty có đủ “tiền thừa” sau đầu tư và hoạt động để chi trả cho cổ đông hay tái đầu tư.
-
Đa dạng hoá danh mục: dù chọn cổ công nghệ “chống bong bóng”, vẫn nên có phần danh mục ở ngoài công nghệ hoặc ở các công ty có mô hình kinh doanh ổn định.
-
Không chạy theo “cơn sốt AI” quá mức: nếu bạn chỉ mua cổ vì tin “AI sẽ phá vỡ mọi thứ”, mà không xem xét mô hình kinh doanh, vốn, dòng tiền, bạn có nguy cơ bị “đu đỉnh”.
-
Theo dõi chi phí vốn đầu tư, chi phí hoạt động, tình hình cạnh tranh và mức định giá: nếu định giá quá cao, rủi ro điều chỉnh lớn hơn.
-
Giữ tâm lý dài hạn: những công ty có dòng tiền ổn định thường là người chiến thắng trong giai đoạn thị trường biến động.
7. Kết luận
Trong bối cảnh thị trường công nghệ đang bị dẫn dắt mạnh bởi kỳ vọng tương lai AI, việc chọn cổ phiếu chỉ vì “hot trend” mà bỏ qua yếu tố dòng tiền và mô hình kinh doanh là rủi ro. Nhà đầu tư nên chuyển từ “đi theo đám đông AI” sang “chọn những công ty có nền tảng bền vững” – những công ty mà khi “cơn sốt” hạ nhiệt vẫn có thể trụ vững nhờ dòng tiền thực và lợi thế cạnh tranh rõ ràng.
5 cổ phiếu được đề xuất (Qualcomm, Western Digital, Dell, Atlassian, Salesforce) chỉ là ví dụ minh hoạ cho chiến lược này – không phải lời khuyên mua bán cụ thể. Mỗi nhà đầu tư cần tự nghiên cứu kỹ lưỡng, xác định mức độ chấp nhận rủi ro, và cân nhắc với danh mục của mình.



