Ford kéo lui một số kế hoạch xe điện: Vì sao, như thế nào và tác động ra sao?
Vào ngày 16/12/2025, Ford Motor Company – một trong những biểu tượng lâu đời nhất của ngành công nghiệp ô tô Mỹ – đang thực hiện một sự điều chỉnh chiến lược quan trọng đối với chương trình xe điện (EV) của mình. Đây là một bước ngoặt chiến lược lớn, đánh dấu sự thay đổi từ “điện hóa hoàn toàn” sang một mô hình linh hoạt hơn, kết hợp giữa xe hybrid (lai điện – xăng), xe điện mở rộng phạm vi (extended – range EV/EREV) và các xe điện giá cả phải chăng hơn trong tương lai.
Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh nhu cầu xe điện thuần túy ở Mỹ suy giảm, cùng với áp lực chính sách và cơ sở hạ tầng sạc còn hạn chế. Dưới đây là tổng quan chi tiết về quyết định này, nguyên nhân, các bước điều chỉnh, tác động tài chính và nghĩa rộng cho ngành công nghiệp ô tô.
1. Tại sao Ford thay đổi chiến lược xe điện?
Nhu cầu thị trường không như kỳ vọng
Ford cho biết họ đang phản ứng trước sự thay đổi trong nhu cầu khách hàng. Các dòng xe điện thuần túy – đặc biệt là những mẫu lớn như F-150 Lightning – không đạt được doanh số như mong đợi, phần lớn do nhu cầu tiêu dùng trong nước giảm mạnh sau khi các khoản khoản tín thuế liên bang 7.500 USD cho xe điện hết hạn vào cuối tháng 9/2025.
Giám đốc điều hành Ford, Jim Farley, nhấn mạnh rằng “quy trình vận hành đã thay đổi”, và ông muốn điều chỉnh chiến lược để làm cho Ford “mạnh mẽ hơn, hiệu quả hơn và có lợi nhuận bền vững hơn” trong môi trường mới. Điều này thể hiện thực tế rằng nhu cầu của người tiêu dùng hiện tại không tập trung hoàn toàn vào xe điện thuần túy, mà tìm kiếm nhiều lựa chọn linh hoạt hơn như hybrid và extended-range EV.
Chi phí sản xuất và lợi nhuận thấp
Một yếu tố then chốt khác là hiệu quả tài chính của mảng EV hiện tại. Theo báo cáo, Ford đã lỗ hàng tỷ USD trong các hoạt động xe điện trong những năm gần đây, và ngày càng rõ ràng rằng việc duy trì mức đầu tư cao vào các mẫu EV đắt tiền có thể kéo dài tình trạng thua lỗ.
Do đó, Ford quyết định cắt giảm một số chương trình EV đắt đỏ, ngừng sản xuất một số mẫu và chuyển nguồn vốn sang các dòng xe có biên lợi nhuận cao hơn, như hybrid, extended-range EV và cả các sản phẩm tiện ích năng lượng khác như pin lưu trữ cho dữ liệu trung tâm và sử dụng trong gia đình.
2. Những bước thay đổi cụ thể trong chiến lược
Đình chỉ và thay đổi các mẫu EV hiện hữu
Một trong những bước đi nổi bật là Ford sẽ không tiếp tục sản xuất phiên bản thuần điện của chiếc bán tải F-150 Lightning như trước đây. Thay vào đó, hãng chuyển sang phát triển phiên bản extended-range EV (EREV) – tức là xe điện có động cơ xăng hỗ trợ phát điện – nhằm cung cấp phạm vi đi xa hơn và linh hoạt hơn cho người dùng.
Một số dự án khác, như mẫu xe thương mại EV lớn hoặc van điện, cũng bị hủy hoặc hoãn vô thời hạn do chi phí quá cao và mức cầu thị trường thấp hơn dự kiến.
Đầu tư vào xe hybrid và extended-range EV
Ford không bỏ cuộc với điện hóa, nhưng họ chuyển trọng tâm sang hybrid và extended-range EV – kiểu xe cho phép kết hợp động cơ đốt trong và pin điện, giúp giảm lo ngại về phạm vi và cung cấp một bước chuyển tiếp mềm hơn cho khách hàng chưa sẵn sàng dùng EV thuần túy.
Công ty vẫn đặt mục tiêu rằng đến năm 2030, khoảng 50% sản lượng toàn cầu sẽ là xe hybrid, extended-range EV và EV thuần túy – tăng đáng kể so với khoảng 17% hiện nay. Điều này cho thấy Ford vẫn hướng đến điện hóa, nhưng theo một lộ trình thực tế và thích ứng với thị trường hơn.
Đổi mới mô hình kinh doanh: lưu trữ năng lượng
Một phần quan trọng khác của chiến lược mới là tận dụng các nhà máy pin EV hiện tại để sản xuất bình lưu trữ năng lượng (battery storage) cho các trung tâm dữ liệu, sử dụng trong thương mại và dân dụng. Điều này giúp Ford mở rộng sang một mảng mới có nhu cầu lớn khi nền kinh tế số và AI bùng nổ.
Diện tích sản xuất pin vốn dự kiến dành cho EV nay được tận dụng để sản xuất các sản phẩm lưu trữ năng lượng – một thị trường mới nổi đang phát triển nhanh chóng.
3. Tác động tài chính của quyết định
Gánh nặng chi phí 19,5 tỷ USD
Ford ước tính sẽ ghi nhận khoảng 19,5 tỷ USD chi phí một lần liên quan đến việc tái cấu trúc chiến lược EV này – con số được xem là “gánh nặng lớn” đối với báo cáo tài chính ngắn hạn. Phần lớn chi phí này sẽ ghi nhận trong quý 4/2025, với khoảng 5,5 tỷ USD tác động về dòng tiền đến năm 2027.
Chi phí này gồm các khoản ghi giảm tài sản EV, chi phí chương trình và những khoản khác liên quan đến việc xóa bỏ các dự án không còn phù hợp chiến lược.
Ảnh hưởng đến lợi nhuận và cổ phiếu
Dù khoản chi phí lớn này khiến nhiều người lo ngại, thị trường phản ứng khá tích cực. Cổ phiếu Ford đã tăng gần 40% trong năm 2025, cho thấy nhà đầu tư đón nhận chiến lược mới như một bước đi phù hợp với thực tế thị trường.
Ngoài ra, Ford còn điều chỉnh dự báo lợi nhuận hoạt động (EBIT) cho năm 2025 lên khoảng 7 tỷ USD, cao hơn kỳ vọng trước đó – một dấu hiệu rằng chiến lược mới có thể cải thiện hiệu quả kinh doanh trong ngắn hạn và trung hạn.
4. Nguyên nhân gốc rễ: tình hình thị trường EV toàn cầu
Hết tín thuế liên bang và cơ sở hạ tầng sạc yếu
Một yếu tố lớn dẫn đến sụt giảm nhu cầu EV ở Mỹ là việc tín thuế liên bang 7.500 USD hết hạn – một trong những ưu đãi tài chính chính hỗ trợ người mua xe điện. Khi ưu đãi này không còn, sức hấp dẫn của EV thuần túy giảm đáng kể, kéo theo doanh số sụt giảm.
Bên cạnh đó, cơ sở hạ tầng trạm sạc còn chưa phủ rộng và thuận tiện cũng khiến nhiều người tiêu dùng chần chừ khi cân nhắc mua EV thuần túy.
Xu hướng điều chỉnh của các hãng khác
Không chỉ có Ford – nhiều hãng xe khác như General Motors và Stellantis cũng điều chỉnh kế hoạch EV tương tự khi nhu cầu không đạt kỳ vọng. Ngay cả Toyota, vốn nổi tiếng theo đuổi hybrid, cũng cân nhắc lại mục tiêu điện hóa của mình.
Những điều chỉnh này cho thấy một xu hướng rộng hơn trong ngành ô tô toàn cầu, nơi các hãng tìm kiếm một lộ trình điện hóa bền vững hơn và phù hợp hơn với nhu cầu thị trường thực tế.
5. Phản ứng từ thị trường và chuyên gia
Các nhà phân tích có phản ứng khác nhau với bước đi của Ford. Một số cho rằng đây là quyết định “mạnh tay” và cần thiết để tránh thua lỗ trong tương lai, nhất là khi chi phí pin vẫn cao và doanh số EV không như mong đợi. Các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng việc tái tập trung vào hybrids và extended-range EV có thể giúp Ford có lợi nhuận sớm hơn.
Tuy nhiên, cũng có quan điểm cảnh báo rủi ro về dòng tiền trong ngắn hạn và khả năng thực thi chiến lược mới nếu thị trường tiếp tục biến động.
6. Ý nghĩa dài hạn cho Ford và ngành ô tô
Một lộ trình điện hóa thực tế hơn
Bước quay lui một phần so với chiến lược EV thuần túy không có nghĩa Ford từ bỏ hoàn toàn điện hóa. Thay vào đó, hãng đang theo đuổi lộ trình điện hóa thực tế hơn, cân bằng giữa nhu cầu hiện tại và tiềm năng tương lai của thị trường.
Hãng tiếp tục cam kết ra mắt các mẫu EV giá cả phải chăng hơn – như chiếc bán tải điện khoảng 30.000 USD dự kiến ra mắt vào năm 2027 – nhưng theo cách phù hợp với cầu thị trường hơn.
Kết luận: Ford thích ứng với thực tế thị trường
Quyết định điều chỉnh chiến lược EV của Ford – bao gồm ghi nhận gần 19,5 tỷ USD chi phí, hủy một số mẫu EV lớn và chuyển trọng tâm sang hybrid, extended-range EV và pin lưu trữ – là một bước đi chiến lược phản ánh sự thích nghi với thị trường và nhu cầu thực tế của khách hàng.
Trong bối cảnh thị trường EV thuần túy gặp nhiều thách thức từ chi phí sản xuất, hạ tầng sạc, và biến động chính sách, Ford chọn một lộ trình linh hoạt hơn để cân bằng giữa tăng trưởng dài hạn và hiệu quả tài chính trước mắt.
Điều này không chỉ ảnh hưởng đến Ford mà còn là tín hiệu quan trọng cho cả ngành ô tô – rằng cuộc chuyển dịch sang điện hóa sẽ không diễn ra một cách tuyến tính, mà cần thích ứng với nhu cầu thực tế và công nghệ thực tế của người tiêu dùng trong từng thời kỳ.



