Ứng viên hàng đầu cho Chủ tịch Fed nói kinh tế Mỹ có thể trở lại lạm phát 1%: vì sao và ý nghĩa của phát biểu này
Trong bối cảnh nước Mỹ đang chuẩn bị cho sự thay đổi lãnh đạo tại Cục Dự trữ Liên bang (Fed) khi nhiệm kỳ của Chủ tịch Jerome Powell kết thúc vào tháng 5/2026, một trong những ứng viên hàng đầu – Kevin Hassett, cựu Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia và cố vấn kinh tế chính cho Tổng thống Donald Trump – đã đưa ra một nhận định táo bạo: nền kinh tế Mỹ hoàn toàn có thể đạt được giai đoạn lạm phát thấp kỷ lục chỉ khoảng 1%, cùng với tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ.
Hassett đưa ra nhận định này trong một cuộc phỏng vấn trên CNBC, nói rằng nền kinh tế có thể “trở về một thời kỳ lạm phát rất thấp và tăng trưởng nhanh,” tương tự thời hậu khủng hoảng cuối những năm 2010. Ông tin rằng Mỹ hoàn toàn có thể đạt được tốc độ tăng trưởng GDP khoảng 3% hàng năm và lạm phát chỉ 1%, nếu các chính sách kinh tế phù hợp được thực thi.
Lời phát biểu này đã thu hút sự chú ý lớn trong bối cảnh hiện tại, bởi lạm phát ở Mỹ chưa từng xuống dưới mức mục tiêu 2% của Fed kể từ năm 2021 và hiện vẫn ở mức khoảng 3% theo số liệu chính thức gần đây.
1. Tổng quan bối cảnh kinh tế Mỹ hiện nay
Lạm phát và chính sách tiền tệ
Trong vài năm gần đây, Fed đã phải đối mặt với một trong những thách thức tiền tệ lớn nhất trong vài thập kỷ: lạm phát tăng cao vượt mục tiêu 2% lâu hơn dự đoán. Để kiểm soát giá cả, Fed đã tăng lãi suất liên tục từ 2021 đến gần đây, khiến chi phí vay cao hơn và tác động tới thị trường lao động.
Mặc dù lạm phát đã giảm đáng kể so với đỉnh cao trong những năm gần đây, nó vẫn trên mức mục tiêu của Fed và khiến các nhà hoạch định chính sách cảnh giác trước những quyết định hạ lãi suất nhanh quá mức. Fed vừa thực hiện ba lần cắt giảm lãi suất trong năm 2025, nhưng nhiều quan chức vẫn bày tỏ lo ngại rằng lạm phát còn dai dẳng và chưa hoàn toàn đạt dưới 2%.
Tăng trưởng và thị trường lao động
Trong khi đó, tăng trưởng GDP của Mỹ được dự báo ở mức khoảng 1,7% trong năm 2025, thấp hơn so với mức 2,8% của năm 2024, theo số liệu từ các chuyên gia kinh tế. Thị trường lao động cũng cho thấy tín hiệu chậm lại, với tỷ lệ thất nghiệp tăng và số việc làm mới thấp hơn kỳ vọng.
Trong bối cảnh này, khoảng cách giữa kỳ vọng về lạm phát và thực tế kinh tế đang tạo ra một môi trường chính sách tiền tệ đầy thách thức, đòi hỏi Fed cân bằng giữa kiểm soát giá cả và hỗ trợ tăng trưởng.
2. Ai là Kevin Hassett – ứng viên hàng đầu cho Chủ tịch Fed?
Hassett và vai trò kinh tế
Kevin Hassett từng là Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia trong chính quyền Trump và là một nhân vật có ảnh hưởng lớn trong các chính sách kinh tế của Nhà Trắng. Ông được xem là một trong những ứng viên hàng đầu thay thế Jerome Powell làm Chủ tịch Fed – vị trí quan trọng nhất đặt ra đường hướng chính sách tiền tệ cho nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Hassett được nhìn nhận là người có quan điểm khoảng “duy thị” hoặc ủng hộ chính sách thúc đẩy tăng trưởng, ưu tiên việc hạ lãi suất để kích thích tăng trưởng và thị trường việc làm. Quan điểm này trùng với mong muốn của Tổng thống Donald Trump tuyển chọn một người tin tưởng mạnh mẽ vào lãi suất thấp hơn đáng kể và hỗ trợ nền kinh tế.
Nhận định về lạm phát 1%: Phân tích kỳ vọng
Khi Hassett nói rằng nền kinh tế có thể đạt lạm phát 1%, ông đang đề cập đến một kịch bản rất khác biệt so với xu hướng hiện tại. Lạm phát 1% có nghĩa rằng giá cả tăng rất chậm, và việc này có thể làm thay đổi mạnh mẽ cách người tiêu dùng, doanh nghiệp và các nhà hoạch định chính sách hoạt động. Việc giá tăng ở mức thấp như vậy sẽ làm:
-
Lãi suất thực tế cao hơn so với mức lãi danh nghĩa, giúp người tiết kiệm hưởng lợi;
-
Chi phí vốn rẻ hơn, có thể kích thích đầu tư;
-
Sức mua ổn định, khi tiền không mất giá nhanh.
Hassett so sánh kịch bản này với thời kỳ cuối những năm 2010, khi kinh tế Mỹ tăng trưởng mạnh mẽ trong khi lạm phát thấp và ổn định.
3. Vì sao quan điểm này gây tranh luận?
Sự hoài nghi trong giới chuyên gia
Dù phát biểu của Hassett được truyền thông chú ý, nhiều chuyên gia vẫn bày tỏ nghi ngờ về khả năng đạt được mức lạm phát 1% trong thời gian tới. Lạm phát dưới mức mục tiêu Fed đã đặt ra từ lâu và không xảy ra kể từ năm 2021, cho thấy rào cản giảm giá vẫn là một thách thức lớn.
Một số nhà phân tích chỉ ra rằng để lạm phát giảm đến mức 1%, cần phải có sự kết hợp của nhiều yếu tố: cải thiện năng suất, giảm giá hàng hoá rộng rãi, thay đổi trong chi phí nhân công và áp lực giá dịch vụ giảm xuống – đây đều là những điều khó xảy ra đồng thời và nhanh chóng. Hơn nữa, Fed thường hướng mục tiêu lạm phát khoảng 2% trung hạn chứ không phải 1%, bởi mức 1% có thể phản ánh tình trạng yếu kém trong chi tiêu và đầu tư.
Áp lực chính trị và độc lập của Fed
Lời phát biểu của Hassett cũng diễn ra trong một bối cảnh chính trị đặc biệt, khi Tổng thống Trump tìm người kế nhiệm Jerome Powell với tiêu chí “tin vào lãi suất thấp hơn nhiều.” Điều này đặt ra lo ngại về việc Fed có thể bị chi phối bởi chính trị hơn là dữ liệu kinh tế độc lập, một vấn đề mà nhiều lãnh đạo doanh nghiệp và nhà kinh tế cảnh báo là có thể làm mất uy tín của ngân hàng trung ương.
Những tiếng nói như Ken Griffin – CEO Citadel – đã kêu gọi Tổng thống đảm bảo có “khoảng cách rõ rệt” giữa Nhà Trắng và Fed khi lựa chọn Chủ tịch, để củng cố niềm tin thị trường và tránh rủi ro lạm phát do dẫn dắt theo chính trị hơn là dữ liệu kinh tế.
Sự khác biệt với quan điểm trong nội bộ Fed
Bên cạnh đó, có nhiều quan điểm trái chiều ngay trong nội bộ Fed. Một số thống đốc như Christopher Waller ủng hộ cắt giảm lãi suất theo thái độ ôn hòa, trong khi các thành viên khác vẫn cảnh giác với việc hạ lãi suất quá nhanh bởi lạm phát vẫn trên mục tiêu.
Triển vọng lạm phát 2026 – 2027
Trong khi Hassett đưa ra kỳ vọng lạm phát 1%, các dự báo khác như của Chủ tịch Fed New York John Williams lại cho rằng lạm phát có thể giảm dần về mục tiêu 2% vào năm 2027, nhưng không thấp đến mức 1% trong ngắn hạn.
4. Tác động tới thị trường và người tiêu dùng
Lãi suất và chi phí vay
Nếu lạm phát giảm xuống mức rất thấp như 1%, điều này có thể khiến Fed có dư địa để hạ lãi suất mạnh mẽ, làm chi phí vay rẻ hơn – thúc đẩy chi tiêu tiêu dùng và đầu tư doanh nghiệp. Tuy nhiên, nếu lạm phát quá thấp, có nguy cơ tạo ra tình trạng giảm phát – nơi giá cả giảm, làm trì hoãn chi tiêu và đầu tư vì kỳ vọng giá sẽ giảm hơn nữa. Điều này có thể khiến nền kinh tế rơi vào suy giảm.
Hiệu ứng đối với nền kinh tế rộng hơn
Một mức lạm phát rất thấp sẽ giúp tăng sức mua của người tiêu dùng, nhưng cũng có thể làm giảm doanh thu của doanh nghiệp nếu chi phí không giảm tương ứng. Đặc biệt với những doanh nghiệp phụ thuộc vào tăng trưởng giá trị tài sản (như bất động sản), việc lạm phát giảm sâu có thể làm giảm giá trị danh nghĩa tài sản.
5. Kết luận – Hướng đi của chính sách tiền tệ Mỹ
Phát biểu của Kevin Hassett về khả năng lạm phát xuống 1% phản ánh kỳ vọng lạc quan về một kịch bản kinh tế với tăng trưởng cao và giá cả ổn định. Tuy nhiên, đây là một kịch bản rất khác biệt và gây tranh cãi, đòi hỏi sự hội tụ của nhiều yếu tố kinh tế mạnh mẽ và chính sách tiền tệ đủ điều kiện để giữ ổn định cả giá cả lẫn tăng trưởng.
Trong bối cảnh Fed tiếp tục theo dữ liệu kinh tế và chuẩn bị cho sự thay đổi lãnh đạo, việc cân bằng giữa kiểm soát lạm phát, hỗ trợ việc làm và giữ Fed độc lập với áp lực chính trị vẫn là bài toán khó. Nhà đầu tư, doanh nghiệp và người tiêu dùng sẽ tiếp tục theo dõi sát các diễn biến này khi bước vào năm 2026.



