Trong bối cảnh thị trường kim loại quý bước vào giai đoạn biến động mới, vàng và bạc không còn duy trì đà tăng mạnh như trước. Tuy nhiên, theo quan điểm của Franklin Templeton, sự chững lại này không đồng nghĩa với việc cơ hội đầu tư biến mất. Ngược lại, đây có thể là thời điểm hấp dẫn để xem xét cổ phiếu các công ty khai thác kim loại quý, vốn đang giao dịch ở mức định giá thấp hơn đáng kể so với giá kim loại cơ sở.
Sự “lệch pha” giữa giá vàng và cổ phiếu khai thác
Trong vài năm gần đây, giá vàng đã tăng mạnh nhờ nhiều yếu tố cấu trúc như bất ổn địa chính trị, lạm phát cao và xu hướng các ngân hàng trung ương gia tăng tích trữ vàng. Dù vậy, cổ phiếu ngành khai thác lại không tăng tương xứng, tạo ra khoảng cách định giá đáng chú ý.
Theo các nhà quản lý danh mục của Franklin Templeton, sự lệch pha này mở ra một trong những điểm vào hấp dẫn nhất trong nhiều thập kỷ đối với cổ phiếu khai khoáng. Khi giá kim loại ở mức cao, lợi nhuận và dòng tiền tự do của doanh nghiệp khai thác thường tăng nhanh hơn chính giá kim loại, tạo ra đòn bẩy lợi nhuận đáng kể cho nhà đầu tư.
Thực tế, giai đoạn cuối năm 2025 đã chứng kiến mức lợi nhuận kỷ lục của nhiều công ty khai thác khi giá vàng trung bình khoảng 4.150 USD/ounce, tăng mạnh theo quý và theo năm, trong khi chi phí vận hành chỉ tăng dưới 10%. Điều này giúp biên lợi nhuận mở rộng đáng kể và thúc đẩy hoạt động mua bán – sáp nhập trong ngành.
Vì sao kim loại quý vẫn có nền tảng dài hạn tích cực?
Dù giá vàng và bạc có thể điều chỉnh ngắn hạn, nhiều yếu tố nền tảng vẫn hỗ trợ xu hướng dài hạn.
Trước hết là bất ổn tài khóa toàn cầu và mức nợ chính phủ kỷ lục, làm suy yếu niềm tin vào tiền pháp định. Bên cạnh đó, các ngân hàng trung ương vẫn là người mua ròng vàng trong nhiều năm, nhưng tỷ trọng vàng trong dự trữ toàn cầu vẫn dưới 20%, cho thấy dư địa tích lũy còn lớn.
Ngoài ra, bạc còn hưởng lợi từ nhu cầu công nghiệp tăng mạnh, đặc biệt trong các lĩnh vực năng lượng sạch, xe điện và hạ tầng dữ liệu. Năm 2025, giá bạc tăng hơn 140%, vượt trội so với vàng, phản ánh tình trạng thiếu hụt nguồn cung và nhu cầu công nghệ cao gia tăng.
Những yếu tố này củng cố quan điểm rằng đợt điều chỉnh gần đây của vàng và bạc có thể chỉ mang tính kỹ thuật sau một năm tăng nóng, thay vì sự đảo chiều xu hướng dài hạn.
Khả năng chống chịu của doanh nghiệp khai thác nếu giá vàng giảm
Một trong những lo ngại lớn của nhà đầu tư là: nếu giá vàng giảm, liệu cổ phiếu khai thác có sụp đổ?
Phân tích của Franklin Templeton cho thấy ngành này hiện có biên an toàn đáng kể. Theo ước tính, giá vàng phải giảm xuống dưới khoảng 3500 USD/ounce thì điều kiện kinh tế của ngành mới quay lại mức suy yếu như các chu kỳ giảm trước đây.
Ở mức giá hiện tại, bảng cân đối kế toán của nhiều doanh nghiệp rất mạnh, dòng tiền dồi dào và khả năng tiếp cận vốn được cải thiện, cho phép họ tiếp tục đầu tư thăm dò, phát triển dự án và tăng trưởng dài hạn.
Làn sóng M&A – chất xúc tác quan trọng
Một điểm đáng chú ý khác là hoạt động mua bán – sáp nhập trong ngành khai khoáng đang có xu hướng tăng tốc.
Do sản lượng khai thác hữu cơ thường tăng chậm, các tập đoàn lớn với lượng tiền mặt dồi dào buộc phải tìm kiếm các thương vụ thâu tóm để bổ sung trữ lượng và mở rộng tăng trưởng. Điều này đặc biệt có lợi cho các công ty quy mô nhỏ và trung bình – những mục tiêu tiềm năng trong làn sóng M&A mới.
Biến động ngắn hạn vẫn là rủi ro hiện hữu
Dù triển vọng dài hạn tích cực, thị trường kim loại quý vẫn rất nhạy cảm với biến động giá. Khi vàng và bạc điều chỉnh khỏi mức đỉnh gần đây, cổ phiếu khai thác đã giảm mạnh, thậm chí giảm sâu hơn bản thân giá kim loại do đặc tính đòn bẩy lợi nhuận của ngành.
Điều này cho thấy đầu tư vào cổ phiếu khai khoáng mang tính chu kỳ cao và đòi hỏi tầm nhìn dài hạn, thay vì kỳ vọng lợi nhuận ngắn hạn.
Triển vọng bước sang năm 2026
Nhìn về phía trước, Franklin Templeton duy trì quan điểm tích cực mang tính xây dựng đối với vàng và cổ phiếu khai thác.
Sự kết hợp giữa:
-
Bối cảnh kinh tế – tài khóa bất định
-
Nhu cầu tích trữ vàng của ngân hàng trung ương
-
Biên lợi nhuận mạnh của doanh nghiệp khai thác
-
Định giá cổ phiếu còn thấp so với kim loại cơ sở
-
Làn sóng M&A tiềm năng
tạo nên nền tảng thuận lợi cho ngành trong năm 2026.
Nói cách khác, khoảng cách giữa giá kim loại quý và giá trị doanh nghiệp khai thác có thể sẽ thu hẹp trong thời gian tới, mở ra cơ hội đáng kể cho nhà đầu tư kiên nhẫn.
Kết luận
Dù vàng và bạc đang trải qua giai đoạn biến động và điều chỉnh, các yếu tố nền tảng dài hạn của kim loại quý vẫn khá vững chắc. Trong bối cảnh đó, Franklin Templeton cho rằng cổ phiếu khai thác kim loại quý mới là khu vực đang bị định giá thấp và có tiềm năng tăng trưởng hấp dẫn hơn.
Tuy nhiên, đây không phải là chiến lược dành cho nhà đầu tư ngắn hạn. Ngành khai khoáng vốn nhạy cảm với chu kỳ giá hàng hóa, đòi hỏi tầm nhìn dài hạn, khả năng chịu biến động và sự lựa chọn doanh nghiệp cẩn trọng.
Nếu các điều kiện vĩ mô tiếp tục hỗ trợ kim loại quý, khoảng cách định giá hiện tại có thể trở thành cơ hội đầu tư nổi bật của chu kỳ mới – đúng như cách Franklin Templeton đang nhìn nhận thị trường bước vào năm 2026.



