Sau khi giảm mạnh nhờ kỳ vọng Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận hòa bình, thị trường dầu mỏ thế giới lại bước vào một giai đoạn đầy bất ổn mới. Mặc dù nguy cơ chiến tranh quy mô lớn đã giảm xuống, nhưng những câu hỏi xung quanh việc mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz vẫn khiến nhà đầu tư lo lắng, kéo giá dầu tiếp tục chịu áp lực giảm trong những phiên giao dịch gần đây.
Nhiều chuyên gia cho rằng thị trường hiện đang đứng giữa hai lực tác động trái ngược.
Một mặt, việc căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt là yếu tố khiến giá dầu giảm.
Mặt khác, sự không chắc chắn về khả năng vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz vẫn khiến nhà đầu tư chưa thể hoàn toàn yên tâm.
Chính điều này đang tạo nên những biến động khó lường trên thị trường năng lượng toàn cầu.
Eo biển Hormuz quan trọng đến mức nào?
Eo biển Hormuz là một trong những tuyến hàng hải chiến lược nhất thế giới.
Khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu được vận chuyển qua khu vực này mỗi ngày. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại Hormuz đều có thể tác động ngay lập tức đến giá dầu thế giới.
Trong thời gian xung đột Mỹ – Iran leo thang, nhiều tàu chở dầu đã phải ngừng hoạt động hoặc chuyển hướng sang những tuyến đường khác vì lo ngại rủi ro an ninh.
Điều đó từng khiến giá dầu tăng vọt lên mức cao nhất trong nhiều năm.
Tuy nhiên, sau khi hai bên đạt được thỏa thuận ngừng bắn tạm thời và tiến hành các cuộc đàm phán hòa bình, thị trường bắt đầu kỳ vọng Hormuz sẽ sớm được mở cửa hoàn toàn trở lại.
Đó chính là lý do giá dầu giảm mạnh trong thời gian qua.
Nhưng Hormuz vẫn chưa thực sự trở lại bình thường
Mặc dù đã có nhiều tín hiệu tích cực, quá trình mở cửa Hormuz vẫn chưa hoàn toàn rõ ràng.
Theo các báo cáo mới nhất, Iran đã áp dụng thêm một số quy định mới đối với các tàu thương mại đi qua khu vực này, bao gồm yêu cầu đăng ký trước và có thể áp dụng các khoản phí mới trong tương lai.
Điều này khiến nhiều công ty vận tải biển và doanh nghiệp năng lượng vẫn khá thận trọng.
Một số tàu chở dầu đã bắt đầu quay trở lại Hormuz, nhưng lưu lượng vẫn thấp hơn mức bình thường trước khi xung đột xảy ra.
Các hãng bảo hiểm hàng hải cũng chưa hoàn toàn yên tâm.
Rủi ro về thủy lôi, các quy định mới và những biến động chính trị vẫn là những yếu tố khiến chi phí vận chuyển qua Hormuz duy trì ở mức cao.
Giá dầu giảm vì thị trường đang loại bỏ “phần bù chiến tranh”
Một trong những nguyên nhân chính khiến giá dầu giảm là việc thị trường dần loại bỏ phần “phí rủi ro chiến tranh” đã được cộng vào giá dầu trước đó.
Trong giai đoạn xung đột căng thẳng nhất, giá dầu từng tăng mạnh vì nhà đầu tư lo ngại nguồn cung toàn cầu sẽ bị gián đoạn nghiêm trọng.
Nhưng khi khả năng chiến tranh lan rộng giảm xuống, yếu tố hỗ trợ này cũng biến mất.
Các nhà giao dịch hiện cho rằng nguồn cung dầu từ Trung Đông có thể sớm trở lại bình thường.
Nếu Hormuz được mở hoàn toàn, một lượng dầu rất lớn sẽ quay trở lại thị trường, khiến nguồn cung tăng mạnh và gây áp lực giảm giá dầu trong thời gian tới.
Brent và WTI đều giảm sâu
Theo MarketWatch, giá dầu Brent đã có thời điểm giảm xuống quanh vùng 79 USD/thùng, trong khi dầu WTI của Mỹ dao động quanh mức 75 – 76 USD/thùng. Đây là mức thấp nhất trong nhiều tháng trở lại đây.
Điều đáng chú ý là đà giảm này diễn ra dù vẫn còn nhiều bất ổn tại Trung Đông.
Điều đó cho thấy thị trường đang tin tưởng nhiều hơn vào khả năng nguồn cung sẽ được khôi phục trong thời gian tới.
Một số nhà phân tích thậm chí cho rằng giá dầu có thể tiếp tục giảm nếu các tàu chở dầu quay trở lại Hormuz với tốc độ nhanh hơn dự kiến.
Iran đang xuất khẩu dầu trở lại
Một yếu tố khác gây áp lực lên giá dầu là việc Iran bắt đầu tăng xuất khẩu dầu sau khi đạt được thỏa thuận sơ bộ với Mỹ.
Theo một số ước tính, lượng dầu xuất khẩu của Iran đã tăng mạnh trong tháng này và phần lớn được vận chuyển sang các nước châu Á.
Điều này đồng nghĩa với việc thị trường sẽ có thêm nguồn cung mới.
Trong khi đó, nhu cầu tiêu thụ dầu trên toàn cầu lại không tăng mạnh như trước.
Đặc biệt, Trung Quốc – quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới đang giảm tốc độ nhập khẩu do tăng trưởng kinh tế chậm lại.
Sự kết hợp giữa nguồn cung tăng và nhu cầu suy yếu đang tạo áp lực giảm khá lớn đối với giá dầu.
Các ngân hàng lớn bắt đầu hạ dự báo giá dầu
Không chỉ các nhà giao dịch, nhiều tổ chức tài chính lớn cũng đang thay đổi quan điểm về thị trường dầu mỏ.
Sau khi Mỹ và Iran đạt được tiến triển trong đàm phán, nhiều ngân hàng đầu tư đã điều chỉnh giảm dự báo giá dầu cho nửa cuối năm 2026.
Lý do là thị trường có thể bước vào trạng thái dư cung nếu Hormuz hoạt động bình thường trở lại và Iran tiếp tục tăng xuất khẩu.
Điều này khác hoàn toàn với những dự báo hồi đầu năm, khi nhiều người lo ngại giá dầu có thể vượt xa mốc 100 USD/thùng.
Tuy nhiên, rủi ro vẫn chưa biến mất
Dù giá dầu đang chịu áp lực giảm, nhiều chuyên gia cảnh báo rằng thị trường vẫn rất nhạy cảm với các diễn biến địa chính trị.
Bất kỳ sự đổ vỡ nào trong các cuộc đàm phán hòa bình cũng có thể khiến giá dầu đảo chiều tăng mạnh.
Ngoài ra, các quy định mới của Iran đối với tàu thuyền đi qua Hormuz vẫn là một dấu hỏi lớn.
Nếu các điều kiện vận chuyển trở nên quá phức tạp hoặc chi phí bảo hiểm tiếp tục tăng cao, nguồn cung dầu toàn cầu có thể tiếp tục bị ảnh hưởng.
Đó là lý do dù giá dầu đang giảm, mức độ biến động của thị trường vẫn ở mức cao.
Giá xăng có thể giảm trong thời gian tới
Đối với người tiêu dùng, diễn biến hiện tại có thể là một tin tích cực.
Nếu giá dầu tiếp tục duy trì ở vùng thấp hơn, giá xăng và chi phí năng lượng tại nhiều quốc gia có thể giảm theo.
Điều này sẽ góp phần làm giảm áp lực lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế toàn cầu.
Nhiều ngân hàng trung ương cũng đang theo dõi sát diễn biến này bởi giá năng lượng thấp hơn có thể tạo điều kiện thuận lợi hơn cho chính sách tiền tệ trong tương lai.
Một giai đoạn mới của thị trường dầu mỏ
Nhìn chung, thị trường dầu đang bước vào một giai đoạn hoàn toàn mới.
Thay vì lo sợ về tình trạng thiếu hụt nguồn cung như vài tháng trước, nhà đầu tư hiện lại bắt đầu lo ngại về khả năng dư cung.
Tuy nhiên, mọi thứ vẫn phụ thuộc rất lớn vào eo biển Hormuz.
Nếu tuyến đường huyết mạch này thực sự hoạt động bình thường trở lại, giá dầu có thể còn chịu thêm áp lực giảm. Nhưng nếu bất kỳ sự cố nào xảy ra, thị trường năng lượng toàn cầu hoàn toàn có thể chứng kiến một đợt biến động mới.
Vì vậy, dù giá dầu đang ở xu hướng giảm, câu chuyện về Hormuz có lẽ vẫn chưa đi đến hồi kết.



